اعداد جمع عدد و عدد اسم و مشتق از «ع ـ د ـ د» است.[1] واژه عدد در لغت غالباً به معناى شماره و رقم و گاه به معناى شمارش تعداد، يا به معناى معدود (شمرده و مقدار) است.[2] لغت شناسان عدد را به يكيهاى تركيب شده يا تركيب آحاد تعريف كردهاند.[3] عدد در اصطلاح فلسفه، از مقوله «كمّ» به حساب مىآيد كه يكى از مقولات عشر است. برخى فلاسفه عدد را از مفاهيم ماهوى[4] و بعضى آن را از مفاهيم اعتبارى مىدانند.[5] رياضىدانان اعداد را به حقيقى، صحيح، طبيعى، كسرى، گويا، مخلوط، موهومى، مثبت، منفى و ... تقسيم مىكنند.[6] شمارش، در تاريخ بشر پيشينهاى كهن دارد و بشر پيش از اختراع خط به آن آگاهى داشته است. انسانهاى نخستين براى نشان دادن اعداد و ارقام، خطوطى را رسم مىكردند. مورّخان با توجه به اسناد تاريخى، بابليها را نخستين واضعان حساب و عدد مىدانند؛ ايشان با وضع حساب و عدد، سال را به 12 ماه و ماه را به 30 شبانه روز، و شبانه روز را به ساعات، دقايق و ثانيهها تقسيم كردند و عدد را تا 60 به توان 4 مىشمردند. تقسيمات شمارشى آنها شصت شصت بوده كه در اصطلاح «حساب ستّينى» ناميده مىشود.[7] برخى نيز بر اين باورند كه اعداد و مسميّات آنها و ارقام و مدلولاتشان از علم اسماء است كه خداوند به حضرت آدم(عليه السلام)آموخت[8]: «و عَلَّمَ ءادَمَ الاَسماءَ كُلَّها» (بقره/2،31) استفاده از عدد و حساب در همه شئون زندگى و رشتههاى علمى گوناگون، شاخص و صفت علمى غالب عصر ماست. كشف اتم، فضانوردى و كاوش در كرات آسمانى، طب، اقتصاد و بسيارى ديگر از رشتههاى علمى و حتّى اداره يك زندگى ساده، همگى، عرصههاى استفاده از اعداد، ارقام و حساب است. در خواندن برخى ادعيه و اذكار مستحب وارده از سوى معصومان(عليهم السلام) عدد و روز خاصى سفارش شده است كه رعايت آن طبق دستور لازم است؛ امام صادق(عليه السلام) فرمود: بدانيد كه اسماءاللّه به منزله گنجاند و عدد به منزله ذراع، اگر ذراع را كمتر بگيرى به گنج نمىرسى و اگر فزونتر بگيرى از آن درمىگذرى[9]، ازاينرو عرفا براى اعداد، اسرار، ارواح و منازلى قائلاند و عدد را سرّى از اسرار الهى در عالم وجود مىدانند.[10] قرآن در آياتى پرشمار با ذكر اعداد و ارقام، توجّه انسان را به شمارش و حساب جلب كرده است: «و اِنَّ يَومـًا عِندَ رَبِّكَ كَاَلفِ سَنَة مِمّا تَعُدّون» (حجّ/22،47)؛ همچنين انسان را