چند پرسش وپاسخ در خصوص گاز سوزکردن خودروها

cngهمان گاز طبيعي است كه ما روزانه آن را در خانه و محل كار خود يا كارخانجاتبا فشار پايين استفاده مي‌كنيم. بديهي است ذخيره سازي گاز در چنين فشاري، به واسطهحجم زياد مورد نياز به صرفه نيست. از طرفي به خاطر تراكم كم آن در صورت استفاده در خودرو زمان‌هاي تجديدسوخت‌گيري فوق‌العاده كوتاه خواهد شد. بنابر اين در صورتي كه گاز طبيعي (NG) تافشار حدود psi 3600 متراكم گردد، ما CNG خواهيم داشت.
چند سالي است كه برخي از خودروها با مصرف LPG گازسوز شده‌اند حال چهتفاوتي ميان LPG و CNG وجود دارد؟
- بخش عمده تركيب شيميايي CNG را گازمتان تشكيل مي‌دهد، در صورتي كه گاز LPG مخلوطي از پروپان، بوتان و اندكي تركيباتديگر است. CNG از متراكم كردن گاز طبيعي به دست مي‌آيد، اما LPG محصول تقطير وپالايش نفت خام در پالايشگاه‌ها است.
متان حتي تحت فشارهاي بالا نيز به صورت گاز باقي مي‌ماند، بنابراين CNG علي‌رغمفشار psi 3600 هنوز حالت گاز دارد. البته گاز طبيعي را مي‌توان در تأسيسات خاصي وبا پايين آوردن دما تا حد 160- درجه سانتيگراد تبديل به مايع كرد كه در صورت آن را LNG مي‌ناميم.
گازهاي پروپان و بوتان در دما و فشار اتاق حالت گاز دارند، اما با يك تراكممتوسط مي‌توان آنها را مايع كرد. (LPG) از آنجا كه ظرفيت توليد LPG در پالايشگاه‌هامحدود است، بهتر آن است كه آن را به عنوان سوخت براي مصارف خانگي در مناطقي كه هنوزفاقد لوله‌كشي گاز طبيعي هستند، استفاده كنيم، چرا كه ذخيره سازي و حمل و نقل آنآسان است.
آيا به هنگام استفاده از CNG نظير LPG، بوي گاز درون خودرومي‌پيچد؟
- خير، خودروهاي CNG سوز نظير خودروهاي بنزين سوز بدون بوهستند. در صورتي كه در خودروهاي CNG سوز بوي گاز احساس كنيد سريعاً بايد مدار سوخترساني را از نظر نشت احتمالي مورد بازرسي قرار دهيد.
آيا خودرويي كه قبلاً LPG سوز شده، هم اكنون مي‌تواند از CNG نيزاستفاده كند؟
- خير، زيرا اين دو سوخت ماهيتاً متفاوت هستند. ارزشحرارتي آنها يكسان نبوده و جهت احتراق صحيح نياز به درصد هوا به سوخت (Air-fuel ratio) متفاوتي دارند.
تفاوت ديگر اين كه فشار ذخيره‌سازيCNG به مراتب بالاتر از فشار مورد نياز براي LPG است و به همين دليل مخزن ذخيره اي كه براي LPG طراحي و ساخته شده، مناسب CNG نيست. به عبارت خلاصه‌تر، خودروي شما مي‌بايد براي استفاده از سوخت CNG تبديل وتغييراتي در آن اعمال شود.
تبديل خودرو به CNG سوز چگونه انجام مي‌شود؟
- باك مخصوصيدر صندوق عقب خودروي شما نصب مي‌شود و مداراتي كه بتواند گاز را در جهت احتراق بهسمت موتور هدايت كند، با آن مرتبط مي شود.
آيا در صورتي كه ذخيره CNG در خودرو تمام شود، مي‌توان هنوز از بنزيناستفاده كرد؟
- بله، زماني كه شما خودرويتان را براي استفاده از CNG تبديل مي‌كنيد، هنوز كاربراتور، باك بنزين و مدار سوخت‌رساني جهت بنزين را رويخودرويتان داريد. بنابر اين به سادگي با زدن يك كليد روي داشبورد، مي‌توانيد مسيربنزين به سمت موتور را برقرار كنيد. اما به هر حال استفاده از CNG براي شما ارزانترخواهد بود.
آيا لازم است كه هر چند وقت يك بار حتي در صورت عدم نياز اجباري ازبنزين استفاده شود؟
- بله، اين مسأله، يعني استفاده هر چند وقت يك باراز بنزين باعث روانكاري مكانيزم كاربراتور و آمادگي بهتر سيستم سوخت‌رساني بنزين درمواقع لازم خواهد شد.
نصب كيت مخصوص و تبديل خودرو به ‍ CNG سوز چقدر زمانمي‌برد؟
- انجام اين تبديل 4 يا 5 ساعت بيشتر وقت نمي گيرد، اما افزايشروز افزون تقاضا براي انجام اين تغييرات مي تواند به واسطه ازدحام باعث طولاني ترشدن زمان انتظار مشتري شود.
چگونه مي‌توان پي برد كه چقدر CNG در مخزن خودرو باقي‌ماندهاست؟
- از طريق يك گيج الكترونيك مخصوص كه در كنترل پانل يا رويداشبورد نصب مي‌شود.
با يك باك پر CNG، حداكثر چه مسافتي را مي‌توان طي كرد؟
- يك باك CNG به‌طور معمول معادل 10 تا 15 ليتر بنزين، گاز طبيعي را در خود ذخيرهمي‌كند. بديهي است اگر ميزان مصرف خودرويتان را با واحد km/liter در اين عدد ضربكنيد، ميزان مسافت تمايل پيمودن با يك باك پر از CNG به دست مي آيد براي مثال براييك خودروي متوسط با حجم سيلندر 1300 سي‌سي اين مسافت چيزي در حدود 155 كيلومترخواهد بود. در صورت نياز با افزودن تعداد باك مي‌توان اين مسافت را افزايش داد.
آيا استفاده از گاز طبيعي فشرده در خودرو ايمن است؟
- بله، CNG به خاطر سه ويژگي مهم از سوختهاي بنزين، گازوئيل و LPG ايمن‌تر است. اول آن كهوزن مخصوص CNG برابر 587/0 است اين بدان معنا است كه اين گاز از هوا نيز سبك‌تراست، بنابر اين در صورتي كه نشت كند در جو صعود كرده و محو مي‌شود.
دوم اين كه درجه حرارت خود اشتعالي CNG برابر 700 درجه سانتيگراد است، در حاليكه درجه حرارت خود اشتعالي بنزين 455 درجه سانتيگراد است.
سومين مورد، اين كه باك‌هاي ذخيره CNG از فولادهاي آلياژي خاص و با رعايتبالاترين سطوح ايمني ساخته مي‌شوند كه بسيار مستحكم‌تر و ايمن‌تر از باك‌هاي بنزينخودروها هستند.
آيا باك ذخيره CNG در خودرو با چنين فشار بالاي گاز درون آن ايمناست؟
- بله، باك‌هاي ذخيره CNG از فولادهاي آلياژي خاص و به صورتكاملاً يكپارچه ساخته مي‌شوند. هيچ نوع جوشي در ساخت اين باك به كار نرفته و باكبراساس استانداردهاي معتبر بين‌المللي قبل از نصب مورد تست قرار مي‌گيرد.
به علاوه اين باك‌ها به ديسك‌هاي پاره شونده ضد انفجار (Burst disc) مجهز هستندكه در صورت افزايش بيش از حد فشار يا به هنگام آتش‌سوزي اين ديسك‌ها پاره شده وفشار مخزن به شدت افت كرده و بخش اعظم گاز خارج مي‌شود.
آيا وجود باك ذخيره پرفشار گاز در خودرو حتي به هنگام تصادف‌هاي شديدنيز ايمن است؟
- CNG سال‌ها است كه در كشورهايي چون نيوزيلند، ايتاليا،آرژانتين و آمريكا به عنوان سوخت خودروها مورد استفاده قرار مي‌گيرد و تمام اينكشورها آن را ايمن‌تر از بنزين شناخته و اعلام كرده‌اند.
آيا استفاده از CNG براي موتور خودرو ضرري نداشته و به آن آسيبنمي‌زند؟
- خير به هيچ عنوان، بالعكس عمر برخي از قطعات موتور در صورتاستفاده از CNG افزايش خواهد يافت.
به عنوان مثال عمر مفيد روغن موتور تا حد زيادي افزايش مي‌يابد، چرا كه CNG باعثآلودگي يا رقيق شدن روغن موتور نمي‌گردد. از طرفي چون هيچ‌گونه سربي به همراه اينسوخت نيست رسوبات سخت سرب روي شمع‌ها ايجاد نشده و عمر مفيد شمع‌ها نيز تا حدچشمگيري افزايش مي‌يابد. همچنين از آنجا كه CNG سوختي گازي است، هيچ كربني به عنوانمحصول احتراق تشكيل نشده و سطح داخلي موتور تميز باقي مي‌ماند.
چرا دود و دمه خروجي از اگزوز خودروهاي CNG سوز كم و محدوداست؟
- زيرا CNG در عمل سوختي پاك و تا حد بسيار زيادي عاري ازآلاينده‌هاي زيست محيطي است. از آنجا كه عمده تركيب اصلي گاز طبيعي را متان تشكيلمي‌دهد خروجي اگزوز خودروهاي CNGسوز شامل بخار آب و جزء كوچكي مونوكسيد كربناست.
با توجه به اين كه كربن يا ذرات ديگري در خروجي اگزوز وجود ندارد دود خروجي ازاگزوز بسيار جزيي و قابل اغماض است. به دلايل فوق خودروهاي CNG سوز به راحتي و بدونبه كارگيري هر نوع تجهيزات جانبي و خارجي (نظير مبدل‌هاي كاتاليستي در خودروهايبنزيني سوز) قادر خواهند بود برآورده كننده كليه الزامات مشخص شده در استانداردهايزيست محيطي موجود باشند.
عملكرد و كارايي CNG در مقايسه با بنزين در يك خودروي تبديل شده بهدوگانه سوز چگونه است؟
هنگام استفاده از CNG شتاب خركت خودرو در مقايسهبا بنزيني اندكي كمتر خواهد بود كه اين مسأله به واسطه افت 5 تا 15 درصدي قدرتموتور به هنگام استفاده از CNG است. شايان ذكر است اين ميزان افت توان موتور رامي‌توان با تنظيم كيت CNG به حداقل رساند و در شرايط معمول رانندگي در شهر اينميزان افت قدرت محسوس نخواهد بود.
آيا تجهيزات و سيستم سوخت رساني CNG نصب شده روي خودرو نياز به تعميريا سرويس خاصي دارد؟
- به‌طور كلي اين سيستم سوخت رساني سيستمپيچيده‌اي نيست و به راحتي مي‌تواند سالها بدون اشكال كار كند اما براي آن كههمواره در شرايط حداكثر كارايي خود قرار داشته باشد بازديد دوره‌اي تجهيزات مربوطبه آن بعد از هر 10000 كيلومتر كاركرد پيشنهاد مي‌شود كه ترجيحا مي بايد نزد همانتكنيسين مجازي كه خودرو را گاز سوز كرده انجام گيرد.
آيا خودروهاي ديزل را نيز مي‌توان CNG سوز كرد؟
- بله،مي‌توان خودروهاي ديزل را، هم به صددرصد CNGسوز و هم به دوگانه سوز (Dual fuel) براي مصرف CNG و گازوئيل تبديل كرد.
در صورتي كه مزاياي استفاده از CNG بسيار زياد مي‌باشد، چرا كشورهايتوسعه يافته از آن استفاده نمي‌كنند؟
- بد نيست بدانيم كه CNG در سطحجهان سوخت جديدي نيست و خودروها از دهه 1920 ميلادي تاكنون از اين سوخت استفادهكرده‌اند. در حال حاضر ايتاليا با 240 جايگاه عرضه CNG،بيش از 300 هزار خود روي CNG سوز دارد.
در نيوزلند نيز حدود 250000خودرو در سال‌هاي اخير CNG سوز شده‌اند و حدود 250جايگاه، عرضه CNG در اين كشور را برعهده دارند. آرژانتين نيز در چند ساله اخيربرنامه‌ريزي گسترده‌اي را براي استفاده CNG طرح‌ريزي نموده و در حال حاضر 700000خودروي CNG سوز دارد.
منبع اصلی:www.cng.comترجمه از سایت همشهری