قاعدگی و اختلالات قاعدگی اختلالات قاعدگی چرخه قاعدگی طبیعی: - یک زن بطور طبیعی هر 22 تا 35 روز یکبار قاعده میشود. (بطور متوسط 28 روز یکبار) - نخستین قاعدگی (MENARCHE) معمولا در سن 9 تا 16 سالگی روی میدهد.(بطور متوسط در سن 13-12 سالگی) - نخستین قاعدگی معمولا 2 سال پس از ظهور و رشد سینه ها و 6-4 ماه بعد از رشد موهای زیر بغل و ناحیه تناسلی آغاز میگردد. - قاعدگی در سن 60-45 سالگی متوقف میگردد که یائسگی نامیده میگردد. - چرخه قاعدگی در دختران تازه به بلوغ رسیده نامنظم میباشد که به مرور زمان منظم میگردد. سیکل قاعدگی در دختران نوجوان از 21 روز تا 45 روز متغییر میباشد. - چرخه قاعدگی در آستانه یائسگی نیز نامنظم میگردد. - قاعدگی طبیعی 7-3 روز بطول می انجامد. - بطور طبیعی در هر قاعدگی 35 تا 80 میلی لیتر خون از بدن دفع میگردد. - در هر قاعدگی بطور متوسط 16 میلی گرم آهن از بدن دفع میگردد. - خون دفع شده به همراه بافت تخریب شده لایه پوشاننده رحم برنگ قرمز روشن، قرمز تیره و یا قهوه ای تیره میباشد. خونریزی همراه با لخته های خون کوچک و سیاه رنگ طبیعی است. - طی قاعدگی خیس شدن 6-5 پد (نوار بهداشتی) و یا تامپون در روز طبیعی است. - سیکل قاعدگی توسط هیپوتالاموس و غده هیپوفیز کنترل میگردد. - برای آنکه یک زن از سیکل قاعدگی طبیعی و منظمی برخوردار باشد بایستی عملکرد هیپوتالاموس، غده هیپوفیز، تخمدانها و رحم کاملا طبیعی باشد. - همچنین آناتومی دستگاه تناسلی زن بایستی نرمال باشد تا خون بتواند بسهولت از بدن دفع گردد. اختلالات قاعدگی: 1- فقدان عادت ماهانه (آمنوره)(AMENORRHEA): *اختلالات قاعدگی- آمنوره اولیه: یکی ازاختلالات قاعدگی آمنوره اولیه است و هنگامی ست که دختر نوجوان نخستین عادت ماهانه خود را تجربه نمیکند. (فقدان کامل قاعدگی در زمان بلوغ). در صورتی که دختری در سن 16 سالگی قاعده نشده باشد و یا تا سن 14 سالگی صفات ثانویه جنسی در وی پدید نیامده باشد، میبایست به پزشک مراجعه کند. علل آمنوره اولیه بلوغ دیررس میباشد که در دختران ورزشکار و یا خیلی لاغر شایع میباشد. نابهنجاریهای مادرزادی نظیر غیر طبیعی بودن ساختمان اعضای تناسلی و یا فقدان آنها، مسدود بودن کامل پرده بکارت و نشانگان ترنر(TURNER SYNDROME) -اختلالات غدد درونریز، اختلالات تغذیه ای و بیماریهای عمومی بدن نیز در بروز آمنوره اولیه دخیل میباشند. *آمنوره ثانویه:یکی از اختلالات قاعدگی آمنوره ثانویه است و هنگامی ست که زن قبلا قاعدگی را تجربه کرده است اما ناگهان قاعدگی وی قطع می گردد. علل آمنوره ثانویه که یکی از اختلالات قاعدگی است عبارت است از: 1-حاملگی. 2-شیر دهی. 3-یائسگی و یا یائسگی پیش رس(پیش از 40 سالگی). 4-جراحی و برداشتن رحم(هیسترکتومی) و تخمدانها. 5-قطع مصرف قرصهای ضد بارداری و یا دیگر روشهای جلوگیری از بارداری هورمونی. 6-مصرف قرصهای ضد بارداری. 7-تومورهای غده هیپوفیز. 8-اختلالات تغذیه ای نظیر پرخوری عصبی وبی اشتهایی عصبی. قاعدگی و اختلالات قاعدگی 9-مصرف برخی داروها مانند کورتیکواستروئیدها و داروهای ضد افسردگی. 10-اختلالات و نارساییهای تخمدانی. کیست و تومورهای تخمدانی. 11-اختلالات غدد درون ریز نظیر نشانگان کوشینگ(CUSHING`S SYNDROME) که در آن سطح کورتیزول و هورمون آدرنال(فوق کلیوی) افزایش می یابد. و یا کم کاری و پر کاری تیروئید نیز از علل این نوع از اختلال قاعدگی است. 12-استرس ها و تنشهای جسمی و عاطفی. استرسهای ناشی از سفر، شغل و یا امتحان دادن نیز از علل دیگر این نوع از اختلالات قاعدگی است. 13-کاهش سریع وزن.و یا چربی ناکافی در بدن. 14-چاقی و افزایش وزن ناگهانی. میزان زیاد چربی در بدن فرآیند تخمک گذاری را مختل میکند. 15-ورزش و فعالیتهای بدنی شدید، سنگین و مستمر. 16-بیماریهای مزمن نظیر ورم مخاط روده بزرگ(COLITIS)، نارسایی کلیوی، دیابت کنترل نشده، سل، کم خونی و امراض کبدی نیز از علل دیگر این نوع از اختلالات قاعدگی است. 17-شیمی درمانی. 18-بیماریهای مزمن روانی نظیر افسردگی. 19-افزایش هورمونهای پرولاکتین و تستوسترون. 20-مصرف مواد مخدر و روانگردان. 21-باریک بودن گردن رحم. * قطع یک دوره قاعدگی در صورت رد احتمال حاملگی نیاز به مراجعه به پزشک ندارد، اما چنانچه بیش از یک دوره قاعده نشدید حتما به پزشک مراجعه کنید. 2- خونریزی شدید طی قاعدگی (منوراژ)(MENORRHAGIA): منوراژ یکی دیگر از اختلالات قاعدگی است که به خونریزی شدید و طولانی مدت قاعدگی اطلاق میگردد. علائم این نوع اختلال قاعدگی عبارتند از : 1-طول کشیدن قاعدگی بیش از 7 روز. 2-خیس شدن کامل حداقل یک پد بهداشتی و یا تامپون در یک ساعت و ادامه یافتن این وضع تا ساعتهای متمادی. 3-مشاهده لخته های خونی بزرگ طی قاعدگی. 4-نیاز به تعویض نوار بهداشتی و یا تامپون در طول شب. 5-ایجاد اختلال در فعالیتهای روزمره مانند خرید کردن و به سر کار رفتن. 6-کم خونی (سرگیجه، ضعف عمومی بدن، رنگ پریدگی) علل منوراژاختلالات قاعدگی) 1-از تعادل خارج شدن هورمونها. آندومتر (لایه پوشاننده رحم) بیش از حد توسعه مییابد، بنابراین تخریب و ریزش آن با خونریزی بیشتری همراه است. 2-پر کاری و یا کم کاری تیروئید. 3-فیبروئید رحمی (تومور خوش خیم رحم) 4-پولیپ رحمی (تودهه ای خوش خیم بروی دیواره رحم) 5-کیست رحمی (کیسه های پر از مایع خوش خیم) 6-اختلال در عملکرد طبیعی تخمدانها. 7-عوارض جانبی استفاده از دستگاه داخل رحمی(IUD). 8-حاملگی خارج رحمی (اکتوپیک) و یا سقط جنین 9-سرطان گردن رحم و یا تخمدانها. 10-مصرف برخی داروها نظیر داروهای ضد انعقاد خون و ضد التهاب. 11-عفونت و التهاب لگن، رحم و یا مهبل، اندومتریوز (بافت پوشاننده رحم در محلی خارج از رحم رشد می یابد)، نارسایی های کلیوی و کبدی و شیمی درمانی. 12-فعالیت بدنی سنگین و طولانی مدت نیز از دیگر علل این نوع از اختلالات قاعدگی است. * از آنجایی که منوراژ منجر به کم خونی میگردد مراجعه به پزشک ضروری است.
