تنها دین مورد قبول

قرآن کريم تنها دين مقبول نزد خداوند را، دين اسلام مي داند:
« ان الدين عند الله الاسلام و ما اختلف الذين اوتوا الكتاب الا من بعد ما جاءهم العلم بغيا بينهم و من يكفر بآيات الله فان الله سريع الحساب »(آل عمران/19)
( در حقيقت دين نزد خدا همان اسلام است و كسانى كه كتاب [آسمانى] به آنان داده شده با يكديگر به اختلاف نپرداختند مگر پس از آنكه علم براى آنان [حاصل] آمد آن هم به سابقه حسدى كه ميان آنان وجود داشت و هر كس به آيات خدا كفر ورزد پس [بداند] كه خدا زودشمار است .)

در تفسير اين آيات دو دسته اقوال وجود دارد:
يک دسته بر اين عقيده اند که پس از ظهور حضرت ختمي مرتبت و نزول قرآن مجيد کليه اديان سالفه منسوخ و بي اعتبار و پيروي از آنان هيچگونه ارزشي از نظر خداوند نداشته است، چرا که دين اسلام في حد نفسه کمال ذاتي داشته و تکامل يافته همه اديان سالفه است و با وجود دين کامل پيروي از اديان سابق عقلاً و منطقاً نادرست مي باشد. اين دسته بدون هيچ ترديدي مفهوم اسلام را در اين آيات بر خصوص شريعت نبي اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) تطبيق کرده اند.
گروه دوم بر اين باورند که حقيقت اسلام به معناي انقياد و تسليم در برابر خداوند، به عنوان حقيقتي مستمر در طول تاريخ شرايع همواره وجود داشته و پيامبران الهي همگي داراي دين واحدي به نام اسلام بوده اند. به عبارت ديگر، اسلام به معناي انقياد و تسليم و فروتني ، صفت کلي همه شرايع است که در هر مرحله به شکلي خاص و به تناسب همان دوره تجلي يافته است.(فضل الله، ١٩٨ 0، ص274-276) اينان بر عام بودن معناي اسلام در اين آيات تأکيد دارند.
نظر راجح و غالب در ميان علما و انديشمندان ديني، پذيرش قول دوم است اما بايد گفت که با فرض پذيرش قول اول هم مي توان گفت که کاملترين مصداق چنين تسليم و انقيادي در شريعت محمد(صلّی الله علیه و آله و سلّم)وجود دارد که با استفاده از آيه ولايت، اين تسليم و انقياد زماني محقق مي شود که مسلمانان پس از ولايت رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم)، ولايت اولي الامر را بپذيرد:«أطيعوا اللهَ و أطيعوا الرسولَ و أولي الامر منکم»(نساء/59) که با ولايت دين تمام و نعمت کامل مي شود: «اليوم أکملت لکم دينکم و اتممت عليکم نعمتي و رضيتُ لَکم الاسلام ديناً» (مائده/5) (طباطبايي، 1363،ص181-182)شايد به همين خاطر باشد که در برخي روايات نيز اسلام را در آيات گذشته بر خصوص مذهب شيعه تطبيق کرده اند.(طبرسي، ١٤٠٨ق ، ص521)
در توضيح قول دوم نيز بايد گفت که کساني که بر معناي عام اسلام در اين آيات تأکيد دارند اسلام را منطبق بر معناي ايمان به معناي تسليم واقعي و حقيقي در برابر خداوند متعال مي دانند. چرا که اعتقاد به باورهاي ديني، و تقييد به دستورهاي الهي، متفرع بر قبول و پذيرش قلبي و باطني نسبت به حقيقت الهي دين است.(حسيني، 1382، ص45)