برخورد نزدیک از نوع پر سرعت(2)

توزیع وفروش اینترنت برخلاف گذشته‌اش که یک کالای فاقد کاربرد اساسی بود و شاید لوکس به شمار مي‌رفت در حال حاضر یک کالای کاملا اقتصادی است و توسعه آن نه از منظر وظایف برنامه‌ای که تاکنون بر آن بارها تایید شده بلکه با توجه به ذات اقتصادیش و میزان سود حاصل از آن مورد توجه بازیگران این عرصه قرار گرفته است.
بخش نخست گفت‌وگو را دراينجا بخوانيد.

آقای کریمی در برخی از فرازهای سخنان آقای پوررنجبر لبخند به لب داشتند حالا می‌خواهم از ایشان بپرسم که آیا ایشان هم معتقدند بستر تعامل میان دو طرف پس خصوصی‌سازی فراهم شده است؟
کریمی: یکی دو تا نکته آقای پوررنجبر اشاره کردند و جناب زارعیان هم آنها را تکرار کردند. اینکه ما با شرکتی مواجه هستیم که گاهی به سابقه دولتی بودنش باز می‌گردد و گاهی به خصوصی بودنش در شرایط فعلی این به‌نظر من چالش مهمی است. در شرکت دولتی این عزمی (ارتباط و همکاری با شرکت‌های PAP) که می‌فرمایید در لایه بالای مدیریت وجود دارد و در برابر آن مقاومت می‌شود، قابل توجیه است اما در مورد یک شرکت خصوصی این عزم وقتی معنای مدیریتی پیدا می‌کند که مقاومت وجود نداشته باشد اما ما می‌بینیم که بعد از یک سال، یک سال و نیم به لایه‌های پایین‌تری پیدا نمی‌کند، به نظر من یک مقدار جای سوال است که شاید هنوز خصوصی بودنی که باید اتفاق می‌افتاد، نیفتاده است. نکته‌ای هم که آقای زارعیان درباره آن یک نفر می‌فرمایند، من فکر می‌کنم زمستان سال گذشته بود که بعد از خصوصی‌شدن مخابرات و با شروع سرویس مجوز ۱۱ شرکت لغو شد که فکر می‌کنم در این مورد به ایشان گزارش اشتباه داده‌اند. ما در شهر تهران با چند صد هزار مشترکی مواجه شدیم که نمی‌توانستیم هیچ پاسخگویی به آنها داشته باشیم و هیچ دسترسی به تجهیزات‌مان در مراکز مخابراتی نداشتیم. بنابراین آن جنجالی که شما می‌فرمایید از طریق شرکت‌ها انجام گرفت، به این دلیل بود که ما با سیلی از مشکلات که از طرف مردم و جامعه به ما وارد می‌شد، مواجه بودیم. از آن طرف دوستان ما در مخابرات استان تهران پاسخگو نبودند.
نکته‌ای که فرمودید در مورد مجوز PAP من فکر می‌کنم این بازبینی عملا صورت گرفته است. سال‌‌های گذشته را نگاه کنیم ما قرار بوده خدمات باند پهن را ارایه کنیم، در آن مجوز امکان ارایه وایمکس، FTTX، پاورلاین و... را داشتیم. هرکدام از اینها به تدریج از این مجوز جدا شدند و به صورت یک مجوز مستقل درآمدند و الان هم صحبت صدور مجوز FTTX است به همین دلیل من فکر می‌کنم این عزمی را که دوستان برای تعامل می‌فرمایند وجود ندارد، آنچه که در عمل صورت می‌گیرد، چیز دیگری است البته اینطور نیست که دیگر به ما امکانات داده نشود، شاید در یک سال گذشته این اتفاق افتاده باشد. در مورد سرمایه‌گذاری باید بگویم حداقل شرکت پیشگامان با توجه به جلسات برگزار شده سال قبل با آقای سلیمانی، الان ۱۰۰ هزار پورت در انبار دارد. ما ۴۰-۲۳۰ شهر روشن داریم و به بازار تهران هم نگاه‌مان را متمرکز نکرده‌ایم. من خواهشم این است که به تجهیزات منصوبه ما در سال قبل از خصوصی شدن مخابرات و بعد از خصوصی شدن مخابرات نگاه کنید. من معتقدم در بدنه مخابرات سردرگمی وجود داشته و دوستان ما درمخابرات استان‌های مختلف کمتر اجازه نصب تجهیزات به ما دادند. ما تجهیزات ۱۰۰ هزار پورتی که خریدیم، قراردادهایمان را طوری بستم که امکان افزایش آن به یک میلیون پورت در طول یک سال را داشته باشیم ولی وقتی من همین ۱۰۰ هزار پورت را در انبار نگه می‌دارم و تکنولوژی جدید می‌آید و مستهلک می‌شود، چه لزومی دارد یک میلیون را بیاورم و انبار کنم؟ این نکته مهمی است که وجود دارد پس شرکت‌ها هیچ مشکلی در سرمایه‌گذاری روی بخش ADSL ندارد.
از نظر ما پروانه شرکت‌های PAP به سمتی می‌رود که با این اتفاقاتی که افتاده و ندادن فضای اکتیو، هزینه تمام شده شرکت‌ها به شدت رو به افزایش است و شرکت مخابراتی که وارد همین بازی شده و همین بازار را با تمام منابع ممکن دارد، امکان رقابت را از ما سلب می کند. وقتی در کشور صحبت از IPTV است یعنی اینکه Streamingها بیاید و به LXها برسد. ما داریم از جایی‌که تجمیع خدمات مخابراتی و تجمیع لینک در آن وجود دارد، بیرون می‌رویم و برای هر یک از این خدمات باید هزینه‌های جداگانه‌ای بپردازیم. هزینه یک کابل اختصاصی که سال گذشته ۴۰ میلیون تومان بوده به ۴۰۰ میلیون تومان تبدیل شده و شرکت‌های خصوصی مجبورند ناخودآگاه این هزینه‌ها را در سرویس‌هایشان افزایش دهند و از آن طرف با شرکت مخابراتی مواجهیم که منابع را دارد و می‌تواند تجهیزات خود را همان جا نصب کند، بنابراین قیمت تمام شده قابل قیاس نخواهد بود. این تقویت کردن بخش خصوصی که آقای پوررنجبر می‌فرمایند، باید طوری پیش برود که عادلانه باشد. یعنی نه اینکه فقط ما فضای پسیو را طبق پروانه در اختیار شرکت‌ها بگذاریم اما منجر به نابودی شرکت‌ها شود به دلیل اینکه نمی‌توانند رقابت کنند.

آنچه که من از صحبت‌های آقای کریمی استنباط می‌کنم این است که علیرغم تاکید جناب آقای پوررنجبر و آقای زارعیان که در دوران جدید همواره سیاست سهامدار و شرکت مخابرات ایران است که از PAPها به عنوان یک بازو استفاده کند و در تعامل با این بخش هستند اما این اتفاق نیفتاده است. تا چه اندازه این را درست می‌دانید و تا چه اندازه عدم اتفاق آن‌ را مربوط به طرف مقابل و ایرادهایی که دکتر زارعیان فرمودند و تا چه اندازه مربوط به ساختار داخلی شرکت مخابرات ایران می‌دانید؟
پوررنجبر: ما در بحث بیزینس تعارف که نداریم. یک وقت هست می‌خواهیم موضوعی به نام رقابت را تعریف می‌کنیم و یک وقت هست بحثی به نام همکاری. مطمئن باشید اگر من در مخابرات بتوانم هر ۱۱ تای شما را به عنوان رقیب از بین ببرم، معطل نمی‌کنم. یعنی همین فردا دوست دارم نباشید ولی به دو دلیل رقیب را تحمل می‌کنیم، یک، زورمان به رقیب نمی‌رسد، یک رگولاتور آنجا نشسته که نمی‌گذارد. نمی‌گذارند ما یکه تاز میدان باشم؛ قانون دارد و من در چارچوب قانون بیزینس می‌کنم. من که نمی‌توانم خلاف قانون بیزینس کنم. وقتی می‌گوییم بیزینس یعنی در چارچوب قانون، من در این مملکت زندگی می‌کنیم و قانونی گذاشته‌اند و یک پروانه دست من و شما داده‌اند. این پروانه صرف‌نظر از محتوای خودش همین حد که موجودیت شما را نشان می‌دهد برای ما قابل احترام است و قابل احترام طبیعتی وذاتی است. نه اینکه تصمیم بگیریم به شما احترام بگذارم. اگر احترام نگذارم خودم از بین می‌روم. من حاضر نیستم به قیمت اینکه خودم از بین بروم، شما را از بین ببرم. این دیگر حماقت است. رقیب، رقیب را چشم ندارد ببیند. به دو دلیل چشم دارد ببیند که یا نتواند آن را از بین ببرد یا نفعی داشته باشد. ضمن آنکه ما اینقدر نبوغ تجاری داریم که عقل‌مان برسد که وجود شما به نفع ما است. پس به این دلیل با شما تعامل می‌کنیم.
من آمدم کمیته توسعه پهنای باند وسیع حل مشکلات ADSL را راه انداختم و هر هفته هم جلسه برگزار می‌کنم و هزینه سیاسی و هزینه مدیریتی می‌پردازم، ما از وقتی که مخابرات خصوصی شده، یکی از مسایلی که به عنوان مشکل در شرکت توسعه اعتماد مبین مطرح شده، PAPها بوده است که آمدیم کمیته نظارت راه‌اندازی کردیم. یعنی در ذات این کار این پیام است که من به مخابرات گفتم، شما PAPها را اذیت می‌کنید. آمدم به PAPها گفتم شما راست می‌گویید. پس قائل به مشکل شدم و این را حل کردم و گزارش پیشرفت دارم و پیشرفت حاصل شده است. البته بنده به عنوان یک کارشناس قبول دارم که هنوز به عنوان چیزی که آماده شده باشد و دست آقایان بدهیم نیست اما این حرکت درحال انجام است و به اذعان خودشان نشانه‌هایش هم مشاهده شده است. بنابراين اینکه ما می‌گوییم تعامل می‌کنیم، این تعامل به ضرورت تجاری است نه اینکه بخواهیم تعارف کنیم.
خودتان هم همینطور هستید. شما اگر بتوانید در یک شهری رقیب خود را بیرون کنید، نمی‌کنید؟ بیرون نکنید بیزینس مثل آب می‌ماند، حرکت نکند، گندیده می‌شود. آب هم که حرکت می‌کند، می‌شوید و می‌برد، تعارف نداریم. در ذات و طبیعت بعضی چیزها تعاریفی هست که نباید از آنها غافل نشویم. چرا من نمی‌توانم شما را حذف کنم؟ چون یک چیزی به نام رگولاتور وجود دارد که هرچقدر رگولاتور قدرتمند عمل کند و روابط بین ما را بسیار محکم در چارچوب قانون تعریف کند، من و شما راحت خواهیم بود و دیگر دعوا نمی‌کنیم. در غیر این صورت تا زمانی‌که آن آيین‌نامه‌ها مشکل دارد، این مشکل تدریجی رفع می‌شود.
ضمنا رگولاتوری هم یک سازمان است. شما هم در سازمان خودتان مشکل دارید. ما منکر مشکل نیستیم. دقت کنید تعامل را هم من به این دلایل عرض می‌کنم. یک وقت فکر نکنید تعارف داریم. شرکت مخابرات اصلا وظیفه‌ای ندارد با شما تعامل کند. اگر وظیفه‌ای احساس می‌کند فقط به‌دلیل منافع خودش است، منافع شما نیست. حالا اگر در این احساس منافع چیزی عاید شما شد، خدا رو شکر. این موضع ما است. اینکه می‌گوییم سیاست‌مان این است که از شما حمایت کنیم، به این دلیل است که وجود شما را به نفع خودمان می‌بینیم. کلا واحدهای تجاری باید در یک حلقه قرار بگیرند. اگر امروز سنتی فکر کنیم که من هستم و هیچ‌کس نباشد، کاملا غلط است اینها مدل‌هایی است که جواب نمی‌دهد.

جناب پوررنجبر خودتان هم معتقدید بخشی از تلاش‌های تعاملی شما عینیت نیافته، دلیل عینیت نیافتن کارهایی که شما انجام می‌دهید را توضیح می‌دهید؟
پوررنجبر: دلیل عینیت نیافتنش خود موضوع اینترنت پرسرعت است. بالاخره ۱۱ شرکت هستند و ما هم یک شرکت هستیم. من منافع خودم را باید بگیریم. شرکت‌ها هم منافع خودشان، این زمان می‌برد. بنده نباید کاری بکنم و بی‌گدار به آب بزنم. ۱۱ شرکت هستند و هرکدام یک خواسته خاص دارند. ضمنا این را هم بگویم اگر منکر هستند بفرمایند تاکنون آقایان هر کدام یک خواسته دارند. بارها گفته‌ام بیایید و خواسته‌تان را یکی کنید. این به ضرر ما است شما متحد شوید ولی یواشکی، پشت پرده و به صراحت هم گفته‌ام که بیایید یکی شوید و من هم بفهمم حرف‌تان چیست. از ۱۰ مشکلی که دارید، دو مشکل عمده رو مطرح کنید، که تاکنون نتوانسته‌اند. البته طبیعی هم هست و من اشکالی در این قضیه نمی‌بینم اما رفع این مشکل به گذشت زمان نیاز دارد. معتقدم در این مدت در چارچوب پروانه با حفظ منافع مخابرات ما تعامل‌مان را با آن تعریفی که گفتم با PAPها شروع کردیم. پیشرفت خوبی هم داشتیم. البته طبیعی است که اختلاف نظر داشته باشیم. آقایان اختلاف نظرات خود را به من گفته‌اند و برای ما نیز قابل حل است ولی باید توجه داشته باشید اختصاص فضاهای اکتیو، پسیو و تعرفه‌ها و هزینه‌ها به راه حل‌ها باز می‌گردد. اینکه امروز من یک متر سیم می‌کشم که بابت آن تا دیروز ۱۰۰ تومان دریافت می‌کردم و امروز هزار تومان مطالبه می‌کنم این به محتوای اجرا بستگی دارد. ما باید بحث‌های سیاست های کار و اجرای کار را جدا کنیم. قطعا بنده در مخابرات اگر بتوانم از آقایان ۱۱ ریال بگیرم تا ۱۰ ریال، ترجیح می‌دهم یازده ریال بگیرم. کدام عقل ناسالمی در یک شرکت خصوصی می‌تواند ۱۱ ریال درآمد داشته باشد اما ۱۰ ریال بگیرد؟ و تعارف بکند؟ هیچ کس این کار را نمی‌کند اما بالاخره یک کلمه‌ای به نام قانون داریم و یک جایی هم به نام رگولاتوری داریم. جاهایی که رگولاتوری می‌آید و تعرفه را تعیین می‌کند، برای ما سمعا و طاعتا. ما هر جا که قانون صراحت داشته باشد سمعا و طاعتا. هرجا قانون صراحت نداشته باشد با تعامل، معامله و با توافق همدیگر کار را جلو می‌بریم. بخشی از کار هم طولانی شده به همین دلایل بوده است. به شورای رقابت و رگولاتوری نامه زده‌ام، آقایان هم جواب قانونی به ما دادند، گفتند نمایند‌ه‌هایتان را بفرستید تا مشخص شود چه مباحثی دارید. واقعا هدف‌مان حل موضوع است ولی توقع نداشته باشید که یک شرکتی که آن هم تازه خصوصی شده با این سابقه دولتی یک مرتبه تحت شعار عدالت و تعامل و همکاری کار کند. پس بفرمایید من فردا برای اینکه نشان دهم خیلی اهل رقابتم و مدرن فکر می‌کنم یک معاونت رقابت ایجاد کنم. بگویم یک معاونتی دارم که رقیب‌پروری می‌کند و به رقبای ما حقوق بدهد. از نظرما رقیب، رقیب است. منتهی آيین‌نامه‌ها، چارچوب‌ها و قانون‌ها هم وجود دارند. آن بحثی که آقایان اشاره می‌کنند، از دید خودشان حق دارند. من هم فردا بروم آن طرف میز بنشینم سعی می‌کنم ۱۰ ریال را به ۹ ریال و ۹ ریال را به ۸ ریال کاهش بدهم اما از این طرف هم به همان نسبت فضای اکتیو و پسیو و تعرفه‌هایی را که می‌گویند مخابرات نمی‌دهد، اگر اینها حق من است که خب من هم انجام نمی‌دهم دیگر.

کریمی: انتظار این است که مواجه شدیم با اینکه....

پوررنجبر: بگذارید با هم خشک و صریح بحث کنیم.

کریمی: می‌گویید تعامل ولی در واقع ما رقابت می‌بینیم.

پوررنجبر: منظور من از رقابت زورگویی نیست یک وقتی هست که من می‌آیم گردن کلفتی می‌کنم و زیر بار قانون نمی‌روم. می‌گویم این پروانه بی‌خود است و دولت اشتباه کرده این پروانه را داده است. اصلا رگولاتور بی‌خود کرده این بند و ماده را گذاشته است. اما یک وقتی هست که می‌گویم همه‌چیز منظم و محترم و باید قانونی باشد. من این را دارم می‌گویم. باید توجه کنید من هم سهامدار مختلف دارم. نمی‌توانم از امکانات مخابرات برای اینکه با شما تعامل کنم، بگذرم. من حتی نمی‌توانم منافع مستتر در قانون را فدای دیدگاه کارشناسی کنم. امروز من به عنوان یک کارشناس ICT معتقدم واقعا تقویت شما به نفع مملکت است. وقتی ملی فکر می‌کنم، می‌بینم حضور شماها منفعت است. البته من به صلاح نمی‌بینم یک مملکت ۱۶۰۰ شرکت ISP داشته باشد. کجای دنیا ۱۶۰۰ شرکت ISP وجود دارد. ۱۱ شرکت PAP هم وجود ندارد. به اشکالات هم نگاه کنیم. بعضی مسایل در ذات‌شان هم اشکال دارند. به این مدل‌ها نگاه کنید. بالاخره نمی‌شود که مدل من درآوردی داشته باشید. من هم نمی‌توانم در مخابرات مدل من درآوردی داشته باشم. به همین دلیل می‌گویم پروانه هرچه که در آن وجود دارد، برای ما محترم است. در آن چارچوب با شما تعامل می‌کنیم. اگر بتوانم جنس یک ریال را دو ریال به شما بفروشم، می‌فروشم. چرا نفروشم؟ اما آیا می‌توانم؟ قانون گفته که نمی‌توانم و اجازه نداریم پس ما این کار را نمی‌کنیم.

بیدختی‌نژاد: این آمار و ارقامي‌که توسط آقای زارعیان اعلام می‌شود معمولا آمار به‌روزی نیست و دوستان ما را دچار مشکل می‌کند. در بعضی از زمینه‌ها که آقای زارعیان بر تعامل تاکید می‌کنند، ما هم از این طرف اعلام آمادگی صد درصد می‌کنیم که مسایل را باتعامل حل کنیم اما موردی که وجود دارد این است که آنقدر فشارها زیاد می‌شود تا زمانی‌که یک صدا در می‌آید. توجه داشته باشید ما هم چون بنگاه‌های اقتصادی و تجاری هستیم به هیچ عنوان نمی‌خواهیم وارد جنجالی شویم که روی بیزینس و روابط بعدی‌مان تاثیر بگذارد. برخلاف اینکه آقای پوررنجبر می‌فرمایند خواست واحدی وجود ندارد من اعلام می‌کنم آنچه که بین شرکت‌های PAP مشترک است، امکانات برای واگذاری پورت است. این هم‌صدایی از ابتدا وجود داشته و وجود دارد. ماهم می‌دانیم که دوستان هم عزم‌شان جزم است که در مخابرات خصوصی این مباحث را ببینند. اما برنامه‌مان چیست؟ آیا صرفا می‌خواهیم یکی دو ماه آینده را ببینیم یا می‌خواهیم آینده این بیزینس را ببینیم؟ ما موافق هستیم که سندی فراهم کنیم که هم ما و هم شرکت مخابرات و هم مردم سود ببرند.

زارعیان: آمار را من از روی جداولی که دراختیار دارم، اعلام می‌کنم. طبق آنها مخابرات و PAPها با هم مجموعا کمتر از یک میلیون پورت واگذارکرده‌اندکه منظور پورت‌های روشن است.

بیدختی‌نژاد: الان یک میلیون و ۲۶۰ هزار پورت منصوبه داریم.

زارعیان: من تاکید مي‌کنم تا حالا تماسی از روابط عمومي‌شرکت‌های PAP نداشتم بلکه با آنها بارها تماس گرفته‌ام و گله کرده‌ام که چرا فلان خبر قبل از اینکه به رسانه‌ها برود، به من نگفته‌اند. من فکر می‌کنم مخابرات این قدرت را دارد که با دوستان خود تعامل کند.

خادمی: در مورد موضوع تعرفه‌ها که آقای پوررنجبر گفتند، باید به سه نکته اشاره کنم. یکی اینکه مساله‌ای که ایشان فرمودند کاملا درست است که یک بنگاه اقتصادی می‌تواند برای خودش یک قیمت و تعرفه تعیین کند. اما ما داریم در مورد یکسری خدمات انحصاری صحبت می‌کنیم که به‌دلیل انحصاری بودن خدمات همیشه این تعرفه باید بر اساس آن باشد. ضمن آنکه تعرفه‌های گذشته، تعرفه‌های سوبسیدی نبوده که بخواهیم عوضش کنیم تعرفه‌هایی بوده که قیمت تمام شده در آن محاسبه شده دقیقا سود شرکت مخابرات به آن اضافه و ابلاغ شده، تمام این تعرفه‌هایی که در رگولاتوری چه در مورد مخابرات و چه در مورد زیرساخت تهیه می‌شد، با نظر این شرکت‌ها تهیه می‌شد. یعنی چیزی نبوده که رگولاتوری راسا تعرفه‌گذاری کند. تعرفه‌هایی که الان بخش خصوصی با آن مشکل جدی دارد و نمود عینی آن سراسری است، مثل مساله‌ای است که برای خطوط E۱ به‌وجود آمده است. نمونه دیگر در کابل‌کشی‌ها و طرح‌هایی که شرکت‌های PAP دارند، نمود عینی پیدا کرده است. اینکه ما به عنوان صاحب یک بنگاه اقتصادی بگوییم که من حق دارم، تعرفه تعیین کنم، موضوع بسیار مهمي‌است، آقای پوررنجبر می‌دانند که یک سری خدمات انحصاری را ارایه می‌کنند. بحث دیگر این است که این خدمات به دلیل اینکه در حجم بالا توزیع و گسترش می‌یابد به سمت ارزان شدن می‌رود و به همین دلیل قیمت‌ها باید کاهش ‌یابد. اما در این مورد در مخابرات خصوصی شده عکس آن را می‌بینیم. می‌گویند تعرفه‌ها باید منطقی شود، آیا این منطقی شدن معنی آن فقط گران‌تر شدن است و نباید یک مورد ببینیم که به سمت کاهش قیمت باشد؟

خسروی: من هم در مورد تعرفه‌ها یک سوالی از آقای پوررنجبر دارم. ایشان فرمودند که من به عنوان یک رقیب اگر رگولاتور نبود و آن‌را قبول نداشتم، همین فردا ۱۱ شرکت را از بین می‌بردیم. پس ایشان قبول دارند که رگولاتوری هست که تنظیم‌کننده روابط ما است و قانونگذار است و نظارت می‌کند و طبق موادی که در خود اساسنامه رگولاتوری است و مصوبه مجلس هم هست، تعرفه‌گذار فقط سازمان تنظیم مقررات است. در پروانه شرکت مخابرات خصوصی شده هم قید شده که اگر قرار است قیمتی را تغییر بدهند طبق شرایطی باید آن را به رگولاتوری اعلام کند و سازمان تنظیم مقررات بررسی، مصوب و ابلاغ می‌کند که می‌شود فصل‌الخطاب همه ما. ولی ما الان شاهدیم که به ویژه در یک سال اخیر قیمت‌گذاری توسط خود مخابرات انجام می‌شود. وقتی معترض می‌شویم شرکت‌های مخابرات استانی اعلام می‌کنند که مجمع آن را تعیین کرده است. مجمع آنها مجمع یک بخش خصوصی است و طبق قانون و مقرراتی که در این زمینه وجود دارد و پروانه خود مخابرات اینها حق تعرفه‌گذاری را ندارند. کمیسیون تنظیم مقررات و رگولاتوری برای ما تعرفه می‌گذارد و می‌گوید شما پایین‌تر و بالاتر از این قیمت نمي‌توانید خدمات ارایه دهید اما مخابرات ایستادگی می‌کند و می‌گوید من هر طور که دوست دارم، بتوانم، ۱۰ ریال را ۱۱ ریال کنم، می‌کنم. من فکر می‌کنم این خلاف قانون باشد.

آقای پوررنجبر استنباط دوستان از صحبت‌های شما این است که شرکت مخابرات علیرغم اینکه از بخش دولتی خارج شده اما همواره یک قدرت لایزالی دارد که همواره می‌تواند از آن قدرت در بخش‌های مختلفی از جمله در تعرفه و رگولاتوری استفاده کند. تا چه اندازه‌ای این ادعا درست است؟
پوررنجبر: خانم خسروی، مي‌خواهم سوال رو با سوال جواب بدهم. اگر من به عنوان یک شرکت با شما به عنوان شرکتی که هر دو هم خصوصی هستیم و هر دو هم سهامي‌عام در زمینه ICT داریم، تضمینی نیست که دعوای‌مان نشود. این دعوا را چه کسی باید مدیریت کند؟ رگولاتوری. بنده نرخم را به هر دلیلی بالا می‌برم یا به تعبیر خودم در چارچوب قانون که همان رگولاتوری است بالا می‌برم یا اینکه در چارچوب قانون نیست. من که نمی‌آیم اعتراف کنم این در چارچوب قانون نیست و دارم خلاف قانون عمل می‌کنم. بنده می‌گویم همه حرکت‌های من در چارچوب قانون است. شما می‌گویید نرخ در چارچوب قانون نیست. چه کسی باید بررسی کند؟ اگر شما بیایید عقب‌نشینی کنید باید به سهامدارخودتان پاسخگو باشید. من عقب‌نشینی کنم باید به سهامدار خودم پاسخگو باشیم. دقت کنید ما در چه جایگاهی صحبت مي‌کنیم. موضوع ما شخص نیست. اگر ما بتوانیم بر سر اینها را به توافق برسیم، تعامل حاصل می‌شود و آن وقت می‌رسیم به اختلافات عدد و رقمی. سهامدار به من می‌گوید من یک امکانی به تو دادم باید حداکثر سود را از آن دربیاوری، تولید ثروت هم بکنی، ارزش برند را هم بالا ببری. چرا در این مورد خاص کوتاهی کردی؟ چرا رفاقت کردی یا بلاهت کردی و هزینه‌ها را کاهش ندادی؟ ۱۱ ریال را چرا ۱۰ ریال کردی؟ من نمی‌توانم خلاف سود شرکتم عمل کنم. من بتوانم ۱۰ ریال را ۱۱ ریال کنم، سیستماتیک این کار را می‌کنم. رگولاتوری باید دعوای من و شما را حل کند. بعضی توقع‌ها از بعضی‌ها نداشته باشید.
یکسری توقع‌ها را شما نمی‌توانید از من داشته باشید. اصلا شرکت مخابرات ایران در جایگاهی نیست که شما این توقع را از آن داشته باشید. ممکن است یک گپی هم با هم بزنیم و من یک نظری بدهم اما از نظر سازمانی من حافظ منافع شرکت هستم، قانون است که باید به من اجبار کند. آیا این قانون فورس مي‌کند؟ آن وقت شما آمده‌اید من را متهم می‌کنید که فراقانونی عمل مي‌کنید و به قانون هم احترام نمی‌گذاری. اگر خدایی نکرده من چنین عملکردی داشته باشم، وقتی به قانون احترام نمی‌گذارم، می‌آیم به حرف شما احترام می‌گذارم؟ من دارم مبانی را از بعد حقوقی و تجاری مطرح می‌کنم.

خانم خسروی شما نمونه عینی دارید که از نظر شما به عنوان یک کارشناس رفتار یا تصمیم شرکت مخابرات ایران یک تخلف قانونی بوده است؟ آقای پوررنجبر می‌گویند که اصلا چنین چیزی نیست.
پوررنجبر: نه. نیست. من قاطعانه مي‌گویم ما تمامي‌تصمیماتمان در چارچوب قانون و پروانه مان است.

خسروی: من به قانون تاسیس سازمان تنظیم مقررات و وظایف کمیسیون تنظیم مقررات و پروانه شرکت مخابرات ایران برمی‌گردم.

تاکید مي‌کنم نمونه عینی وجود دارد که خلاف قانون بوده باشد؟
خسروی: نمونه عینی‌اش قیمت‌گذاری روی طرح‌هایی است که الان به ما می‌دهند. طرح‌های اجرایی و تعرفه E۱.

خادمی: شاخص‌ترین آنها E۱ است که چهار برابر قیت مصوب است.

شانه‌ساززاده: ببینید یک جا در قانون به صراحت آمده و این را مطرح کرده و یک جا در قانون حالت سکوت سایه‌ای وجود دارد.

پوررنجبر: اصلا بفرمائید فضای مه‌آلود. در فضای مه‌آلود معیار منافع است. هر کسی منافع خود را می‌بیند.

شانه‌ساززاده: شرکت مخابرات در این فضای مه‌آلود یکسری مانورها می‌دهد. آقای پوررنجبر مي‌گویند من تا جایی‌که بتوانم این فضای مه‌آلود را به نفع خودم برداشت کنم، این کار را انجام می‌دهم. شما اگر حرفی دارید بروید سازمان تنظیم مقررات و آن را شفاف کنید و قانونی کنید.

پوررنجبر: آفرین. بفرمایید اگر این را نگویم چکار کنم؟ من اگر در چنین جمع حرفه‌ای و فنی که همه‌شان هم باتجربه هستند بگویم بنده در شرکت مخابرات ایران با آن پروانه نشسته‌ام و خودتان هم می‌دانید سالی چقدر قسط باید بدهم یا اصلا به عنوان یک بنگاه اقتصادی خیلی پولدار و مقتدر، این جمله را هم نگویم و بگویم من به نفع خودم و سازمانم نمی‌خواهم، می‌خواهم به نفع شما کار کنم. شما باور می‌کنید؟

آقای پوررنجبر در این جلسه خیلی شفاف مواضع شرکت خود را اعلام می‌کند اما من تا الان به جز یکی دو نظری که به نظرم شفاف بوده، هنوز نظر شفافی از PAPها نگرفته‌ام.
شانه‌ساززاده: من شفاف این را عرض کنم که مخابرات ایران باید درآمدش را افزایش بدهد و هزینه‌هایش را کاهش دهد که این رسالت خصوصی شدن است. ولی راه دارد. اینکه کابل شرکت‌های PAP را ۵ برابر کنند، به نظر نمی‌رسد که در گردش چند هزار میلیاردی شرکت مخابرات نقشی بازی کند. این به نظر ما یک هدف دیگری پشتش است. هدف اقتصادی نیست. الان بحث اینجا است که کابل اقتصادی ما را در ۱۰ مرکز از ۴۰ میلیون تومان به ۳۰۰ میلیون تومان افزایش داده‌اند. آیا شرکت مخابرات با این ۱۵۰ میلیون تومان بارش بسته می‌شود؟ نه آقای مهندس. مطمئنا این اتفاق نمی‌افتد. هدف چیز دیگری است. خدمت‌تان عرض کنم که در لایه استراتژیک، آقایان شرکت سرمایه‌گذاری اعتماد مبین یک استراتژی دارند اما در لایه اجرا اتفاقات دیگری می‌افتد که شاید کم و بیش هم دوستان در جریان باشند و دارند تعامل می‌کنند. این اتفاق که درآمد افزایش پیدا کند با این حرکت شرکت مخابرات استان تهران حاصل نمی‌شود. این لباسی است بر تن چیز دیگر.

آن چیز دیگر را می‌توانید بگویید چیست؟
شانه‌ساززاده: بارها جلسه مطبوعاتی بوده و به ما گفتند شفاف بگویید مشکل چیست و ما گفتیم فعلا نمی‌گوییم. ما تا کارد به استخوان‌مان نر‌سید، حرفی نزدیم. ما را یک هفته پشت در مخابرات معطل کردند و با حکم کیفری رفتیم استان تهران. به ما اجازه ورود نمی‌دادند. بحث، بحث اشتباه نبود. بحث عمیقی بود. بحث ما این است که بدنه مخابرات خودش را رقیب ما می‌داند. اشتباه استراتژیک اینجا در سازمان تنظیم مقررات اتفاق افتاده که من پروانه DSL دارم، شرکت مخابرات هم با سرمایه بسیار زیاد و قدرت سیاسی زیاد و یکسری امکانات نفوذی رقیب من است. این رقابت در لایه‌های مختلف درحال شکل‌گیری است و یکی از آنها این است که هزینه‌های قیمت تمام شده من را چند برابر بالا ببرند.

اما آقای پوررنجبر می‌فرمایند که این به نفع مخابرات نیست که اصلا بخواهند رقیب را حذف کنند.
شانه‌ساززاده: آقای پوررنجبر یک تصمیمي‌در اعتماد مبین گرفته است، این تا اجرا شود، یک چیز دیگر جلو می‌رود. الان هم کمیته نظارتی سعی‌اش بر این است که فیدبک‌ها را بگیرد و دوباره از بالا اصلاح کند و بگوید من سهامدار منظورم این بوده است. این کار را انجام دهید.

آقای پوررنجبر، تا چه اندازه این استدلال آقای شانه‌ساززاده که مدعی است اصلا این رفتارهای شرکت مخابرات اقتصادی نیست و ریشه در چیز دیگر دارد را قبول دارید؟
پوررنجبر: بگذارید من بگویم که اصلا همیشه دعوای بین ما ۱۲ نفر وجود خواهد داشت.چون رقیبیم با هم. این دعواها همیشه وجود خواهد داشت. امروز این است فردا یک دعوای دیگر. آقای شانه‌ساززاده می‌خواهد یک پیام بدهد که اصلا این عدد و رقمي‌که آقای حسین‌خانی به عنوان درآمد مطرح می‌کند، برای مخابرات چیزی نیست. من می‌گویم شما در جایگاهی نیستید که اینطور محاسبه کنید. همانطور که من نباید به شرکت‌های ندا بگویم. اصلا شما در دورترین روستایی که هستید کجاست؟

شانه‌ساززاده: روستایی در مازندران.

پوررنجبر: من مي‌گویم چقدر در می‌آورید؟ آقای شانه‌ساززاده بگوید ماهی یک میلیون. من بگویم اینکه اصلا درآمدی نیست پس تو یک هدف دیگری داری!! ببینید اصلا ما در جایگاهی نیستیم که در مورد هم اینگونه ولو درست سخن بگوییم که شما رفتی آنجا تا جلوی من را بگیری. من آنجا یک کاری مي‌کنم تو می‌خواهی آن‌را بزنی. حتی اگر محتوای موضع درست باشد، موضع‌گیری درست نیست. این را بگوید من گوش نمی‌دهم. این را باید ببرید به نهاد ناظر یعنی رگولاتور بگوید. در مورد بحث ضد انحصار توضیح بدهم، می‌گوید آقا شما آمده‌ای نشسته‌ای یک جایی یک امکاناتی را منحصرا دست گرفته‌ای بعد هر بازی هم مي‌کنی، بعد هم به من می‌گویی برو دنبال قانون. تا من بروم قانون را بیاورم که ورشکست شده‌ام. خب چه کنم دست من نیست. بر فرض هم که درست بگویید. خب من چه کار کنم؟ تلاشم بر این است که همکاری و تعامل در آن راستا داشته باشیم. اصلا این چالش در ذات کار ماست. ما همواره با هم چالش داریم. آقای حسین‌خانی می‌خواهد یک بستر انتقال به شما بدهد، امروز یارانه‌ها هدفمند می‌شود، پس فردا بانک‌ها فلان اتفاق برایشان می‌افتد، یک روز دیگر در کشورهای همسایه جنگ می‌شود. اینها آثار اقتصادی دارد. من‌ هم یک شرکت بزرگی هستم و اینجا نشسته‌ام. مهم‌تر از همه دولت چهار تا بخش‌نامه می‌دهد و مي‌گوید برو اجرا کن. شما که اجرا نمی‌کنی، من باید بروم اجرا کنم. یکسری تکالیف حاکمیتی است. اینها کجا دیده می‌شود؟ بنابراین خواهشم این است که در تعامل با هم باشیم. ما می‌خواهیم با همدیگر معامله کنیم. وقتی معامله می‌کنیم باید با هم به توافق برسیم. اختلاف داریم که من و تو نمی‌توانیم حل کنیم. اختلاف بین ما است و چیزی که خودمان ایجاد کردیم را که نمی‌توانیم حل کنیم. عامل و قائل به اختلاف من و شماییم و موضوعی که بین ما است. یک نفر سوم باید این را حل کند. ورود به این بحث‌ها حلال مشکل نیست. حالا در مورد تعرفه، مي‌گویند من قیمت را ۶ برابر کردم، آقایان هم در محافل مختلف این موضوع را مطرح می‌کنند. چون این کار پایگاه قانونی ندارد من اصلا اجازه این کار را ندارم. شما هم اجازه ندارید برای من تعیین کنید که ۱۰۰ تومانی که از شما می‌گیرم در برابر ۶ هزار میلیارد درآمدم چه عددی است؟ دوست دارم، خوشم می‌آید، پولت برکت دارد، اصلا می‌خواهم بگیرم. فوقش اینکه بازاری استدلال می‌کنم.

بیدختی‌نژاد: بحث‌هایی که می‌فرمایید، منطقی است من می‌گویم که معامله دو طرف دارد. وقتی می‌خواهیم یک چیزی را معامله کنیم، حداقل همدیگر را در جریان بگذاریم که می‌خواهم در قرارداد فیمابین این تصمیم را بگیرم که شما هم در این تصمیم‌گیری یک همفکری کنید که به یک حداقلی برسیم. ما می‌گوییم این حداقل‌ها اتفاق بیفتد. ما بابت تشکیل کمیته نظارت از آقای پوررنجبر متشکریم. انتقاد و گلایه‌ مان این است که ایشان می‌فرمایند قانون و مقررات، می‌گویید که اگر اختلافی بین ما اتفاق افتاد، برویم رگولاتوری. این چه مناسبت معاملاتی و مشارکتی و کاری است که در مورد ۶ هزار لینک در تهران تصمیم می‌گیریم اما به طرفمان نمی‌گوییم؟

پوررنجبر: خلاف می‌کنم؟

بیدختی‌نژاد: خلاف می‌کنید.

پوررنجبر: خلاف یک مفهوم حقوقی است.

بیدختی‌نژاد: من می‌گویم اصلا بحث تعرفه در مورد E۱ را قبول ندارم. در مورد پولی هم که پیش شما داریم و از ودیعه می‌خواهد به هزینه تبدیل بشود، این را هم قبول ندارم.

پوررنجبر: در مورد E۱ که من اصلا حرف دارم و حق با ما است. روی آن‌که اصلا بحث کارشناسی دارم.

بیدختی‌نژاد: حق با شما نیست باور بفرمایید!

پوررنجبر: قراردادی وجود دارد که سه میلیون تومان ودیعه داده‌اید، ما مي‌گوییم بیا ودیعه‌ات را بگیر، از امروز دیگر اموالم را ودیعه نمی‌دهم.

بیدختی: شما اموالتان را مي‌توانید با ودیعه ند‌هید، اما در مورد آن قبلی‌ها نباید تصمیم بگیرید.

خادمی: نبایدکه یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بگیرید.

پوررنجبر: چرا؟ دارم سیم به شما می‌دهم. اصلا می‌خواهم دو میلیون تومان بگیرم.

خادمی: اینجا برمی‌گردد به موضوع انحصار که نمی‌توانید بگیرید.

پوررنجبر: شما آقای خادمي‌ نمی‌توانید به من بگویید با چه نرخی سیم را بدهم.

خادمی: ولی خودتان هم نمی‌توانید راسا اقدام کنید.

کریمی: قانون هم این اجازه را به مخابرات نداده که هر نرخی را بگذارد.

پوررنجبر: هر کاری که من نمی‌توانم بکنم یا بگویم را رگولاتور باید تعیین کند.

خادمی: خب رگولاتور هم گفته است.

بیدختی‌نژاد: شما اینطوری من را می‌کشید.

خسروی: آقای مهندس شما از مرداد ماه برای ما صورتحساب می‌فرستید، اما حداقل بگویید از امروز.

پوررنجبر: از امروز.

خادمی: اما هنوز تغییر نکرده است.

پوررنجبر: این را من به شما قول داده‌ام. از تاریخی که بحث E۱ مطرح شده عطف به ماسبق نمي‌شود نه به این معنی که لینک‌های قبلی را داشته باشید ولی آنچه که تا آن تاریخ تسویه می‌شود. از آن تاریخ یا لینک را می‌خواهید یا نمي‌خواهید. اگر خواستید با قرارداد جدید، اگر نخواستید پس بدهید. سهامدار به من می‌گوید: داری لینک را مجانی واگذار می‌کنی.

یک انتقاد جدی که به شرکت مخابرات استان تهران وارد می‌شود، این است که علیرغم وظایف حاکمیتی که برعهده مخابرات است، عملا در بازارهایی حضور فعال دارد که شرکت‌های PAP مشکل دارند. یعنی اگر آنجا گشایشی حاصل شود، شرکت‌های PAP بازار خیلی خوبی می‌توانند داشته باشند. تا چه اندازه شما برنامه‌تان بر این اساس است که در مراکزی حضور داشته باشید که اقتصادی باشد؟
حسین‌خانی: شهر تهران پتانسیل داشتن حداقل دو میلیون پورت ADSL را دارد. الان آنچه که در استان تهران اتفاق افتاده، شرکت‌های PAP از ۴۵ درصد امکاناتی که مخابرات تهران در اختیارشان قرار داده، استفاده کرده‌اند. یعنی از ۶۵۰ هزار زوج سیمي‌که دارند و می‌توانند روی آن دایری داشته باشند، ۸۰-۲۷۰ هزار پورت دایری کرده‌اند که تا ۳۰ آذرماه ۴۴.۳۶ درصد امکانات استفاده شده است. در استان تهران ظرفیت دو میلیون و ۵۰۰ هزار پورتی و در شهر تهران ظرفیت دو میلیون پورت را داریم. مخابرات هم هنوز شروع به کار نکرده و آنچه واگذار شده حدود ۶۰ هزار پورت و به صورت تست است و پروژه‌های بعدی ما موجب گستردگی بازار می‌شود و جای زیادی هم برای ما و هم PAPها است. ما اصلا اینطور استدلال نمی‌کنیم جایی‌که PAP آمده، ما نیاییم چون شرکت‌های PAP نشان دادند که پتانسیل پاسخگویی به این بازار را ندارند و در کل کشور یک میلیون و ۲۰۰ هزار پورت منصوبه دارند که ۵۰ درصد آن را دایر کرده‌اند. در برنامه پنجم حدود ۱۶-۱۵ میلیون پورت برای کشور درنظر گرفته شده است بنابراين بازار فوق‌العاده گسترده‌ای است و جا برای فعالیت همه ما وجود دارد و پروژه‌های ما از سال آینده به بار می‌نشیند.

از این دو میلیون ظرفیت بازار چه سهمي ‌برای مخابرات پیش‌بینی شده است؟
حسین‌خانی: من نمی‌خواهم برآورد خاصی را ارایه بدهم اما اگر به وزن اپراتورها نگاه کنید، اگر هر کسی به اندازه وزن خود سهم بگیرد، تقریبا مشخص می‌شود که تا چه حدودی است. برخی ارقامي‌که دوستان می‌گویند ۴۰ میلیون به ۳۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است اینها ارقام کلی است که نشان مي‌دهد دوستان برداشت خود را ازتعرفه‌ها می‌گویند. این اعداد وقتی دقیق نباشد و مصداقی روی طرح خاصی اشاره نکنند قبول نداریم که تعرفه‌ها به این شکل بالا رفته است. یک بحث ماده ۵ تبصره دو قراردادهای بین مخابرات و شرکت‌های PAP است که گفته هزینه خدماتی که به شرکت‌ها داده می‌شود براساس مصوبه مجمع عمومي‌شرکت مخابرات است و قانونی است.