مسجد خواجه پارسای ولی که یکی از آبیده های عصر تیموریان درولایت بلخ می باشد مسجد جامع خواجه پارسای ولی در مرکز شهر ولسوالی بلخ قرار دارد و از اهمیت زیادی میان باشندگان آن ولسوالی برخوردار می باشد. ساختمان با عظمت این مسجد به فرمان میرفرید ارغون یکی ازفیودال ها و زمین داران آن زمان در سال 867 هجری مطابق 1462 میلادی اعمار گردیده است . این مسجد دارای هشت ضلع بوده و در پیشروی آن پیش تاقی است که دردوطرف آن منارهای بلندی دارد که درکنارش ستون های شیاردارو پیچیده نیزمی باشد که برزیبائی آن افزوده است . گنبد مسجد خیلی بزرگ است و نشان میدهد که معماری مسجد بدون شک توسط استادی ماهر ی صورت گرفته است که تنها از معماری آن عصر استفاده نکرده است . گنبد نوک دار ستون های مار پیچ و دو منزله به شکل بسیار عالی ساخته شده است که هر بیننده را به حیرت می آورد و همه ساحات آن باکاشی های سبز رنگ تزین گردیده است . این مسجد بعد از اعمار آن چهار بار ترمیم و بازسازی شده است. این مسجد بار اول توسط یکی از نواده گان خواجه پارسا که هم اکنون مرقد آن در نزدیک این مسجد می باشد بازسازی شده و باردوم توسط عبدالله خان یکی از حکام آن زمان اعمار شده است . و بارسوم در قرن 17 توسط سید سبحان قلی خان که در آن ساحات حاکمیت داشته بازساری شده است و نیز برای آخرین بار 30 سال قبل به کمک مالی کشور هندوستان نیز ترمیم و بازسازی شده است . وضعیت فعلی آ ن به اثر قدامت ایام فرسوده شده و نیز به اثر زلزله ایکه قبل سال 1353 رخ داد قسمت از گنبد این مسجد تاریخی فرو ریخت و در این دوران به کمک مالی کشور هندوستان این مسجدبازسازی شده است. __________________
