سل یك عفونت باكتریایی است كه معمولا ریه‌ها را درگیر می‌كند كه در این صورت به آن "سل ریوی" گفته میشود. ممكن است سایر نقاط بدن نیز توسط باكتری سل درگیر شوند. از جمله گره‌های لنفاوی، كلیه‌ها، مغز، استخوانها، مفاصل و سایر نقاط بدن كه در این صورت به آن "سل خارج ریوی" گفته میشود. هر ساله تعدادی از افراد به این بیماری دچار می‌شوند. چه كسانی به سل مبتلا می‌شوند؟ سل می‌تواند هر كسی در هر سنی را مبتلا كند. افرادی كه سطح ایمنی بدنشان كاهش یافته است بیشتر در معرض خطر هستند. سل چگونه منتقل میشود؟ هنگامی كه فرد مبتلا به سل ریوی یا سل حنجره‌ی درمان نشده، سرفه یا عطسه می‌کند، بیماری از طریق تنفس هوای آلوده به ترشحات ریز تنفسی كه با چشم قابل دیدن نیستند، منتقل میشود. اما در صورتی كه ریه‌ها و حنجره درگیر نباشند سل خارج ریوی معمولا مسری نیست. مواجهه‌ی طولانی مدت با فرد درمان نشده، برای ابتلا به سل ضروری است. افراد مبتلا می‌توانند كسانی را كه هر روز با آنها ارتباط دارند آلوده كنند. احتمال ابتلای اعضای خانواده، دوستان و همكاران زیاد است. چگونه سل ایجاد میشود؟ وقتی فرد سالمی هوای آلوده به باكتری را تنفس می‌كند باكتری وارد ریه‌ها میشود، در ریه می‌ماند و تكثیر میشود. ممكن است باكتری وارد جریان خون شود و به سایر قسمتهای بدن مانند كلیه‌ها، ستون مهره‌ها و مغز برود و تخریب ایجاد كند. تفاوت بین عفونت نهفته‌ی سل با بیماری سل چیست؟ بیشتر افرادی كه باكتری را تنفس می‌كنند آلوده می‌شوند اما بدن قادر است با باكتری مبارزه كند و از تكثیر آن جلوگیری كند. باكتری، غیر فعال میشود اما در بدن زنده می‌ماند و می‌تواند هر زمان كه سیستم ایمنی ضعیف گردد فعال شود. عفونت نهفته‌ی سل به این معنی است كه فرد آلوده شده و باكتری سل در بدن فرد و معمولا در ریه‌ها وجود دارد، اما هنوز علائم آشكار ایجاد نشده است. در عفونت نهفته‌ی سل: فرد علامت بالینی ندارد، احساس بیمار بودن نمی‌كند، نمی‌تواند بیماری را به دیگران منتقل كند، تست پوستی سل در آنها مثبت است، باكتری سل در خلط پیدا نمی‌شود، اگر درمان نشوند ممكن است به سل فعال دچار شوند. ممكن است عفونت نهفته برای تمام عمر در بدن فرد باقی بماند و هرگز تبدیل به بیماری نشود. اما اگر سیستم ایمنی نتواند جلوی رشد باكتری را بگیرد، باكتری سل در بدن تكثیر میشود و موجب فعال شدن بیماری میشود. باكتری به بدن حمله می‌كند و بافتها راتخریب می‌كند. اگر در ریه چنین اتفاقی بیفتد منجر به ایجاد حفره در ریه میشود. برخی افراد پس از مواجهه دچار بیماری می‌شوند اما در برخی دیگر سیستم ایمنی آن را مهار می‌كند و زمانی كه سیستم ایمنی دچار نقص گردد بیماری فعال میشود. بچه‌های كوچك و افراد مبتلا به ایدز سیستم ایمنی ضعیفی دارند. سایر شراطی كه سیستم ایمنی ضعیف میشود و فرد را در معرض خطر قرار می‌دهد شامل این موارد هستند: سوء مصرف مواد، دیابت شیرین، سیلیكوزیس (نوعی بیماری ریوی)، سرطان سر و گردن، سرطان خون و بیماری هوچكین، برخی داروها مانند كورتیكوستروئیدها یا داروهای پیوند اعضا و برخی داروهای دیگر. در فرد مبتلا به بیماری سل علائم بالینی وجود دارد. و واكنش واضح به تست پوستی ایجاد میشود و باكتری در خلط یافت میشود. فردی كه بیماری فعال دارد باكتری را نیز منتشر می‌كند. بیماری سل چه علائمی دارد؟ علائم سل فعال شامل: بی علامتی به این معنی كه برخی از افراد مبتلا علامتی ندارند، سرفه به مدت سه هفته یا بیشتر، درد قفسه سینه، سرفه خون آلود یا خلط خونی، خستگی یا ضعف، كاهش وزن، كاهش اشتها، تب خفیف، لرز و تعریق شبانه، هستند. علائم چه زمانی پدیدار می‌شوند؟ بیشتر افرادی كه به باكتری سل آلوده می‌شوند مبتلا به سل فعال نمی‌شوند. اما ممكن است سل فعال، 3-2 ماه تا حداكثر یكسال پس از آلودگی ایجاد شود. خطر ایجاد بیماری فعال با گذشت زمان كمتر میشود. چه زمانی و تا كی فرد بیمار ناقل سل است؟ سل فعال، تا زمانی كه فرد درمان مناسب را برای چند هفته دریافت نكند، مسری و واگیردار است. اما فرد مبتلا به سل نهفته تا زمانی كه بیماری در وی آشكار نشود و باكتری در خلط وجود نداشته باشد ناقل بیماری نیست. درمان سل چیست؟ افراد مبتلا به سل نهفته بهتر است برای درمان پیشگیرانه ارزیابی شوند. این درمان معمولا شامل مصرف داروهای ضد سل برای چند ماه است. اما افرادی كه سل فعال دارند باید حتما دوره درمانی شش ماهه یا بیشتر را داشته باشند و حداقل چهار داروی ضد سل دریافت كنند و داروها بر اساس بررسیهای آزمایشگاهی تغییر داده شوند. طرح دقیق درمانی توسط پزشك تنظیم میشود و فرد بیمار باید مستقیما تحت نظر مراقبین بهداشتی داروها را مصرف كند تا كاملا درمان شود. اگر سل درمان نشود چه اتفاقی می‌افتد؟ اگر سل درمان نشود بیماری به افراد زیادی منتقل میشود. به علاوه فرد درمان نشده ممكن است شدیدا بیمار شود و یا بمیرد. برای جلوگیری از انتقال سل چه می‌توان كرد؟ نكته‌ی اساسی برای جلوگیری از انتقال سل این است كه بیماران دهان و بینی را هنگام سرفه و عطسه بپوشانند و داروهای درمان كننده‌ی سل را دقیق مصرف كنند و دوره‌ی درمان را حتما كامل كنند
پاسخ : سل و درمان آن سل عبارت است از يك عفونت باكتريايي مسري حاد يا مزمن كه به‌طور اوليه ريه‌ها را درگير مي‌كند ولي ممكن است به ساير اعضا گسترش يابد. سل دوران كودكي معمولاً محدود به قسمت مياني ريه‌ها است ولي ممكن است گسترش يافته، مننژيت ايجاد كند. سل در بزرگسالان معمولاً كليه و ريه‌ها را درگير مي‌كند. سل زماني تحت كنترل بود ولي عمدتاً به خاطر ايدز، فقر و سوءمصرف الكل و ساير داروها مجدداً ظهور كرده است. با وجود شناخت داروهای مؤثر بر علیه سل، این بیماری هنوز یکی از بزرگترین معضلات بهداشتی جهان است. از هر سه نفر جمعیت جهان یک نفر به باسیل سل آلوده بوده و در هر ثانیه یک نفر به باسیل سل آلوده می شود. بیش از ۸۰% از موارد سل در ۲۲ کشور جهان زندگی می کنند که افغانستان و پاکستان در همسایگی ایران جزء این کشورها هستند. در سال ۲۰۰۴، بیش از ۹/۸ میلیون مورد جدید سل در سراسر جهان گزارش شده است که ۷/۱ میلیون آنها فوت کرده اند. در سال ۲۰۰۴ در ایران میزان بروز گزارش شده سل ریوی خلط مثبت ۱/۷ در یکصد هزار نفر جمعیت و نسبت بیماریابی ۵۸% بوده است. این در حالی است که طبق برآوردهای who میزان بروز مورد انتظار در ایران ۱۲ در یکصد هزار نفر است. بیماریابی پایین سل اغلب بدلیل تشخیص ندادن موارد بیماری است که چرخه انتقال بیماری را در جامعه حفظ می کند. هر بیماری به سل ریوی خلط مثبت درمان نشده در طول عمر خود به طور متوسط ۱۰ تا ۱۵ نفر را آلوده می کند که از این تعداد نیز ۵- ۱۰% در زمانی از عمر خود به سل فعال مبتلا می شوند. بنابراین تشخیص زودرس بیماری نقش عمده ای در کنترل سل در جامعه دارد
پاسخ : سل و درمان آن سل یك عفونت باكتریایی است كه معمولا ریه‌ها را درگیر می‌كند كه در این صورت به آن "سل ریوی" گفته میشود. ممكن است سایر نقاط بدن نیز توسط باكتری سل درگیر شوند.از جمله گره‌های لنفاوی، كلیه‌ها، مغز، استخوانها، مفاصل و سایر نقاط بدن كه در این صورت به آن "سل خارج ریوی" گفته میشود. هر ساله تعدادی از افراد به این بیماری دچار می‌شوند. سل یک بیماری عمدتاً ریوی است که توسط مایکو باکتریوم توبرکلوزیس یا باسیل کُخ (bk) ایجاد میشود ميکروبی که باعث بيماری سل می شود، مايکوباکتريوم توبرکلوزيس نام دارد؛ سل اکثرموارد ريه ها را گرفتار می سازد ولی می تواند ساير اعضای ديگر بدن را هم مبتلا کند. ميکروب ممکن است بصورت نهفته و يا بصورت فعال باشد. نهفته يعنی ميکروب در بدن فرد وجود دارد ولی باعث بيماری نشده است. اگر شما دارای سل نهفته باشيد، علايم سل را نخواهيد داشت و نمی توانيد بيماری را به فرد ديگری منتقل نماييد ولی درصورتيکه آلوده به hiv باشيد، ويروس، سيستم ايمنی شما را به حدی تضعيف می کند که بدن نمی تواند در مقابل ميکروب مقاومت نمايد بنابر اين ميکروب سل شروع به تکثيرورشد کرده و موجب سل فعال می شود (که بيماری سل نيز ناميده می شود). درفرد آلوده به hiv؛ ابتلا ريه ها و يا هر عضو ديگری به سلِ فعال ، يکی از نشانه های ورود به مرحله بيماری ايدز است.
پاسخ : سل و درمان آن بیمارانی كه دچار كاهش سطح ایمنی هستند احتمال زیادی دارد كه به بیماری سل مبتلا شوند. این افراد شامل بیماران مبتلا به ایدز، كسانی كه دچار مرض قند (دیابت) هستند افرادی كه تحت شیمی درمانی قرار دارند، می باشد. معمولاً افراد سالخورده و كودكان به این بیماری حساس تر هستند. در حین مراحل اولیه عفونت به سل، بسیاری از افراد، هیچگونه علائمی ندارند. با اینحال بعضی از افراد ممكن است دارای سرفه بوده و احساس ناخوشی نمایند. در صورت پیشرفت این بیماری، معمولاً بعد از ۲ تا ۶ هفته، علایم دیگری ظاهر می شود كه عبارتند از: - سرفه پایدار كه ممكن است همراه با خلط سبز رنگ و یا زرد باشد و گاهی اوقات رگه هایی از خون در خلط وجود دارد. - ایجاد درد قفسه سینه در هنگام تنفس عمیق - تنگی نفس - تب - كاهش اشتها و كاهش وزن - عرق ریزش شبانه - احساس خستگی
پاسخ : سل و درمان آن توبركولوزیس (tb) كه به نام بیماری سل نیز معروف می باشد، یك عفونت باكتریایی با رشد آهسته می باشد كه معمولاً از ریه ها شروع شده اما می تواند به قسمتهای مختلفی از بدن گسترش یابد. امروزه می توان بیماری سل را با استفاده از داروهای بسیار مؤثری كه كشف شده اند به خوبی درمان نمود، اما در صورتی كه این بیماری را بدون درمان بگذاریم، ممكن است باعث ناخوشی بیمار در طولانی مدت شده و حتی می تواند مرگبار باشد. بیماری سل بیشتر از هر عفونت باكتریایی دیگری باعث مرگ در جهان می شود. در كشورهای عقب مانده جهان، این بیماری هنوز شایع می باشد. در كشورهای پیشرفته، تعداد موارد بیماری در طی قرن بیستم بطور قابل ملاحظه ای كاهش یافته است كه این امر به خاطر بهبود وضع سلامت افراد، رژیم غذایی و محل سكونت آنها می باشد. با اینحال از سال ۱۹۸۵ در جهان تعداد مبتلایان به سل شروع به افزایش نموده است. در اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی، در هرسال حدود ۶۰۰۰ مورد بیماری در بریتانیا گزارش شده است. این افزایش بیماری سل تا حدودی با افزایش مسافرتهای افراد به نقاط مختلف جهان و گسترش انواع مقاوم به درمان آنتی بیوتیكی ارتباط دارد. عامل دیگر افزایش بیماری سل، بروز بیماری ایدز در جهان می باشد، كه اینگونه بیماران به علت اینكه سطح ایمنی بدنشان پایین آمده است مستعد ابتلا به بیماری سل نیز می باشند
