تکامل حشرات

باور عمومی این است که حشرات از اجدادی شبیه به کرم‌های خاکی تکامل یافته‌اند، اجدادی که ناخن‌داران (Onychophora) ابتدایی هم از آن‌ها مشتق شده‌اند و سنگواره‌های آن‌ها در رسوبات دریایی دوره‌ی کامبرین که متعلق به بیش از 500 میلیون سال قبل است، به خوبی حفظ گردیده است. ناخن‌داران امروزی دارای برخی از ویژگی‌های کرم‌های حلقوی و بندپایان هستند. ناخن‌داران باقیمانده، گروهی مشتمل بر حدود 65 گونه کرم مخملی لارو مانند از جنس Peripatus هستند که در زیستگاه‌های مرطوب مناطق گرمسیر زندگی می‌کنند. این جانوران دارای بدنی بندبند، یک جفت شاخک، و 14 تا 43 جفت پای کوتاه بدون بند هستند.

ناخن‌داران با داشتن یک کوتیکول نازک، قابل نفوذ و انعطاف‌پذیر، یک جفت نفریدی (اندام‌های دفعی) در هر حلقه و یک سیستم عصبی مشابه با سیستم عصبی کرم‌های خاکی، به آن‌ها شباهت دارند. ناخن‌داران همانند حشرات دارای ناخن، سیستم گردش خون باز، دستگاه تراشه‌ای، ‌یک هموسل، ‌آرواره‌های بالای شبیه حشرات و غدد بزاقی هستند. برخی از محققان در گذشته ناخن‌داران را رده‌ای از بندپایان در نظر می‌گرفتند اما این جانوران غالبا در یک شاخه‌ی مجزا به نام شاخه‌ی Onychophora قرار داده می‌شوند. محققان برای یک یا دو بار، یک مسیر تکاملی مجزا را برای حشرات پیشنهاد کرده‌اند (منشا تک‌نسبی)، منشاهای دونسبی و منشاهای چندنسبی. با استناد به سنگواره‌های به دست آمده، اولین حشرات در دوره‌ی دونین دوران پالئوزوئیک، حدود 400 میلیون سال قبل به صورت اشکال بی‌بال وجود داشته‌اند. حشرات سنگواره‌ای اولیه بیشتر شبیه به دم‌موداران (Thysanura) امروزی هستند. تکامل سریع حشرات در دوره‌ی کربونیفر (360 میلیون سال قبل، در دوران پالئوزوئیک) اتفاق افتاد، یعنی دوره‌ای که زمین تحت سیطره‌ی گیاهان آوندی ابتدایی بزرگ و سپس سرخس‌ها و بازدانگان قرار داشت. دومین دوره‌ی تکاملی سریع حشرات در دوره‌ی کرتاسه دوران مزوزوئیک، حدود 140 میلیون سال قبل اتفاق افتاد. در آن هنگام، تعداد گیاهان گلدار رو به افزایش و تعداد بازدانگان رو به کاهش گذاشته بود. تکامل متقابل و سازگاری به گیاهان گلدار باعث موفقیت و توسعه‌ی چندین گروه از حشرات، از جمله سوسک‌ها، بالپولکداران، زنبورهای عسل و جوربالان گیاهخوار گردید.

منبع: فرهنگستان حشره شناسی