استوماتيت عبارت است از التهاب فراگير دهان ( شامل مخاط دهان ، لب ها ، زبان و کام ) که داراي ۲ نوع اصلي است : استوماتيت آفتي ( زخم دهان ) که شايع تر است . ساير انواع عبارتند از : ژنژويت ، پريودنتيت ، کانديدياز (برفک ) و آنژين ونسان . استوماتيت ممکن است نشانه اي از يک اختلال زمينه اي جدي تر باشد . علائم آن وابسته به نوع فرق مي کند . التهاب دهان ، قرمزي و خونريزي ، درد خفيف تا شديد ، زخم هاي دهان ، تنفس بدبو و ممکن است با بي اشتهايي ، خستگي ، تب و تحريک پذيري همراه باشد . علل اصلي آن شامل عفونت ، ضربه ، خشکي ، تحريک کننده ها ، عوامل سمي افزايش حساسيت ، بيماري هاي خودايمني ، کمبود ويتامين ، کم خوني و علل ناشناخته است . عوامل افزايش دهنده خظر شامل آلرژي يا حساسيت به غذا يا داروها ، سيگار ، دندان مصنوعي ،استرس روحي و اضطراب ، دندانهاي ناهموار ، پرتودرماني ، شيمي درماني ، سوء مصرف الکل ، غذاي داغ يا چاشني ها ، حساسيت به دهان شويه ها ، رنگ شکلات ها ، رژلب ، برخي داروها و مواجهه با رنگها ، فلزات سنگين ، بخار اسيد و غبارصنعتي است که بايد از اينها اجتناب کرد . در اکثر موارد در عرض ۲-۱ هفته و در ساير موارد ۳-۲ هفته بهبود مي يابد . برخي نيازمند درمان هستند و سايرين خودبه خود بهبود مي يابند . پيامدهاي ديگر به اختلال زمينه اي بستگي دارد . ممکن است پس از درمان عود کند . اختلال زمينه اي ممکن است عوارض خطرناکي دربرداشته باشد . * درمان استوماتيت درمان بسته به علت فرق مي کند . گاهي تعيين آن مشکل است . معاينه فيزيکي لازم است و گاه تهيه گستره يا کشت ضايعات عامل مسبب را مشخص مي کند . بهداشت کامل دهان مهم است . ترک سيگار نيز لازم است . همچنين بايد دندانهاي مصنوعي را از لحاظ تناسب با لثه ها خوب کنترل کرد . در صورتي که بتوان علت زمينه اي را کشف کرده داروها به طور خاص متوجه آن خواهند بود . ممکن است شست و شودهنده هاي بيني يا قرص هاي خوراکي تجويز شوند . داروهاي بي حس کننده موضعي ممکن است مفيد باشند . در صورتي که عامل مسبب آن مشخص شود مي توان داروهاي ضدقارچ ، ضدباکتري يا استروئيدي موضعي نيز استفاده کرد . محدوديت فعاليت نيز لازم نيست . ممکن است لازم باشد از غذاهاي چاشني دار يا غذاهايي که سفت ، تيز يا خشک هستند اجتناب شود . از هر غذايي که يک واکنش آلرژيک برانگيزد خودداري نمائيد . در صورتي که علائم استوماتيت را داشتيد ، يا پس از شروع درمان علائم بدتر شوند يا علائم جديد و غيرقابل توجيه پيداکرديد يا داروهاي مورد استفاده عوارض دادند به پزشک مراجعه کنيد .
